Η ψυχική υγεία συνδέεται με τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζούμε. Η φτώχεια, η εργασιακή και στεγαστική ανασφάλεια, η βία, η εντατικοποίηση της καθημερινότητας, οι διακρίσεις και η απομόνωση επιβαρύνουν τον άνθρωπο και τις σχέσεις του. Η προσωπική υποστήριξη είναι πολύτιμη, αλλά χρειάζεται να συνοδεύεται από κοινωνική προστασία, αξιοπρέπεια και δυνατότητες συμμετοχής. Δεν αρκεί να ζητάμε από κάποιον να «διαχειριστεί το άγχος του», όταν οι συνθήκες που το τροφοδοτούν παραμένουν ίδιες.
Σε αυτή την αντίληψη στηρίζεται η δουλειά των Κέντρων Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας. Τριάντα χρόνια παρουσίας στις τοπικές κοινωνίες σημαίνουν συναντήσεις με παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς, συνεργασίες, ομάδες και σχέσεις εμπιστοσύνης. Σημαίνουν χώρους, όπου οι δυσκολίες μπορούν να ειπωθούν με ασφάλεια και οι άνθρωποι να αναζητήσουν στήριξη, πριν τα προβλήματα παγιωθούν ή οξυνθούν.
Ο «Φάρος», στη Σάμο, στην Ικαρία και στους Φούρνους, υπηρετεί αυτή την κοινοτική προσέγγιση με σταθερή παρουσία δίπλα στις οικογένειες, στα σχολεία και στους ανθρώπους των νησιών μας: Με ομάδες γονέων, βιωματικές παρεμβάσεις σε μαθητές, υποστήριξη και επιμόρφωση εκπαιδευτικών, συμβουλευτική και δράσεις με εθελοντές, συμβάλλει στην ενίσχυση των σχέσεων και στη δημιουργία ενός τόπου, όπου η αναζήτηση βοήθειας γίνεται πιο προσιτή.
Στις ομάδες γονέων βρίσκουν χώρο η κούραση, η αγωνία, οι συγκρούσεις και τα ερωτήματα για το μεγάλωμα των παιδιών. Οι συμμετέχοντες δουλεύουν πάνω στην επικοινωνία, στα όρια και στην κατανόηση των αναγκών κάθε ηλικίας. Η συνάντηση με άλλους γονείς περιορίζει τη μοναξιά και την ενοχή, ανοίγοντας δρόμους για πιο υποστηρικτικές οικογενειακές σχέσεις.
Στα σχολεία, τα παιδιά και οι έφηβοι επεξεργάζονται βιωματικά το άγχος, την πίεση της παρέας, τον εκφοβισμό, τις εξαρτήσεις και τις δυσκολίες στις σχέσεις. Μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν συναισθήματα, να συνεργάζονται, να σέβονται τη διαφορετικότητα και να ζητούν βοήθεια. Παράλληλα, οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζονται ώστε να κατανοούν καλύτερα τις ανάγκες της τάξης, να ενδυναμώνονται στον απαιτητικό παιδαγωγικό τους ρόλο ώστε από την πλευρά τους μπορούν να ενισχύουν ένα σχολικό περιβάλλον ασφάλειας και αποδοχής.
Η πρόληψη των εξαρτήσεων συναντά εδώ την προαγωγή της ψυχικής υγείας. Η ενημέρωση για τις ουσίες και τους κινδύνους χρειάζεται να συνδέεται με την ενδυνάμωση του ανθρώπου, την ουσιαστική επικοινωνία και τις διαθέσιμες επιλογές στη ζωή του: ένα παιδί που αισθάνεται ότι ανήκει, ένας έφηβος που μπορεί να μιλήσει, ένας ενήλικας που βρίσκει υποστήριξη είναι στον αντίποδα συνθηκών όπως είναι η μοναξιά, η απομόνωση και η ψυχική δυσφορία.
Μέσα από τις ομάδες εθελοντών και τις συνεργασίες με τοπικούς φορείς, ο «Φάρος» ενισχύει τη συμμετοχή, την αλληλεγγύη και την έμπρακτη φροντίδα. Η κοινότητα γίνεται χώρος συνάντησης και δράσης. Οι άνθρωποι έχουν λόγο για τις ανάγκες τους και συμμετέχουν στην αναζήτηση λύσεων. Όταν απαιτείται εξειδικευμένη θεραπευτική φροντίδα, η συμβουλευτική και η διασύνδεση με τις κατάλληλες υπηρεσίες συμβάλλουν στη λήψη της αναγκαίας υποστήριξης.
Αυτή η δουλειά χρειάζεται χρόνο και χρειάζεται να φτάνει και σε εκείνους που δυσκολεύονται περισσότερο να ακουστούν: στις απομακρυσμένες κοινότητες, στους ανθρώπους που βιώνουν αποκλεισμό, στις οικογένειες χωρίς διαθέσιμα στηρίγματα. Η ισότιμη πρόσβαση αποτελεί απαραίτητο μέτρο της δημόσιας ευθύνης για την ψυχική υγεία.
Οι δράσεις αυτές δίνουν καθημερινά περιεχόμενο στην πρόληψη, καλλιεργώντας την ακρόαση, την αμοιβαία στήριξη και τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουμε μαζί όσα μας δυσκολεύουν.
Στις 10 Οκτωβρίου αναδεικνύουμε όσα χτίζονται καθημερινά. Η ψυχική υγεία είναι δικαίωμα. Η πρόληψη είναι δημόσια ευθύνη. Και ο «Φάρος», μαζί με τα Κέντρα Πρόληψης όλης της χώρας, κρατά ανοιχτούς χώρους συνάντησης, εμπιστοσύνης και φροντίδας.
Παράλληλες εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε όλη την Ελλάδα από τα Κέντρα Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής Υγείας της Ψυχοκοινωνικής Υγείας σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (Ε.Ο.Π.Α.Ε.).
Η επιστημονική ομάδα του Κέντρου Πρόληψης Π.Ε.Σάμου «Φάρος»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου