Οι βροχοπτώσεις 2025 – 2026 και το ανάβλυσμα της πηγής Μάνας - Γράφει ο γεωπόνος Γιακουμής Αμυρσώνης

Φωτό αρχείου

Ο γεωπόνος, Γιακουμής Αμυρσώνης, που παρακολουθεί, δεκαετίες τώρα, τις βροχοπτώσεις που σημειώνονται στη Σάμο, γράφει για την περίοδο 2025-2026 (μέχρι και τις πρόσφατες έντονες βροχοπτώσεις της 1ης και 5ης Φεβρουαρίου).

Αισίως φτάσαμε στα μέσα Φεβρουαρίου και είδαμε να περνά η μέχρι στιγμής περίοδος φθινοπώρου και χειμώνα, ικανοποιητική από άποψη βροχοπτώσεων. Φτάσαμε τώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, 10 Φεβρουαρίου 2026, να έχουν πέσει στην περιοχή, που διατηρώ εδώ και 45 χρόνια το βροχόμετρο, τα 1000 χιλιοστά ακριβώς νερού. Διανύοντας την ξηροθερμική περίοδο του καλοκαιριού, που παραμένει πιστή στης συνήθειές της, κάτι που το επιθυμεί ο έτερος τομέας, που λέγεται Τουρισμός, φθάσαμε στο Σεπτέμβρη που αρχίζει η περίοδος που μετράμε τις βροχοπτώσεις για τον επόμενο χρόνο. Ο Σεπτέμβριος, συνεχίζοντας την καλοκαιρινή περίοδο προς το τέλος, έφερε 27 χιλιοστά με μια ελαφρά βροχόπτωση που ζωντάνεψε το μαραμένο φυτικό βασίλειο. Ο Οκτώβριος με τα 97 χιλιοστά νερού δυνάμωσε την καλλιέργεια της Ελιάς, που φέτος είχαμε μία ικανοποιητική παραγωγή, δημιουργώντας τον καρπό πιο δυνατό στο στάδιο της ωρίμανσης και της συγκομιδής. Πάντως, θα σταθώ σ’ αυτό το σημείο, κάνοντας μία παρατήρηση που το φέρνω βαρέως τόσα χρόνια που δεν αξιωθήκαμε να καλλιεργήσουμε την ελιά όπως πρέπει με το να αξιοποιήσουμε δύο παράγοντες.

Α. Την άφθονη ποσότητα της βροχής του χειμώνα, που σχεδόν κάθε χρόνο κυμαίνεται η βροχόπτωση στο 1 μέτρο, συγκεντρώνοντας μία ποσότητα νερού περίπου μισό κυβικό έως ένα κυβικό σε πλαστικά δοχεία κάτω από τις ελιές ανάλογα του μεγέθους του φυτού.

Β. Το σύστημα της άρδευσης με σταγόνα, δίνοντας σταδιακά δύο έως τρεις φορές στην αναγκαία περίοδο, στο σημείο, και βάθος του χώματος χωρίς να εξατμίζεται και να απορροφάται από το ριζικό σύστημα. Ναι, όπως έλεγαν οι αρχαίοι μας, «Συν Αθηνά και χείρα κίνει». Έχουμε νερό εν αφθονία το χειμώνα, όμως δεν έχουμε μεριμνήσει να το συγκεντρώνουμε, να το αποθηκεύουμε και να το αξιοποιούμε τότε που πρέπει. Ούτε στα μέρη που το έχουμε πλησίον από κεντρικά δίκτυα άρδευσης αλλά ούτε εκεί που δεν υπάρχει δίκτυο και πρέπει να το συγκεντρώνουμε σε ειδικά δοχεία. Δεν έχει μεριμνήσει αυτό το κράτος να προτείνει και να επιδοτήσει πλαστικά δοχεία που να συγκεντρώνουν το βρόχινο νερό και να αρδεύουμε τότε που πρέπει, με το σύστημα της σταγόνας. Ούτε το νερό αξιοποιήσαμε, ούτε το εύκρατο κλίμα, ούτε τους επιστήμονες, ούτε την επιστήμη, ούτε τον εκσυγχρονισμό, που με τον τρόπο αυτό θα γίνεται και μια μορφή λίπανσης, που το φυτό το έχει ανάγκη και θα το πάρει όλο, χωρίς να το παρασύρουν οι χειμωνιάτικες βροχοπτώσεις μεταφέροντάς το στη θάλασσα είτε να το μεταφέρουν στον υδροφόρο ορίζοντα και να μολύνουν τα πόσιμα νερά.

Ένα σύστημα απλό, πρακτικό, ωφέλιμο και αναγκαίο, που όμως δυστυχώς δεν μπορούμε να το υλοποιήσουμε διότι έχουμε ένα εχθρό σ’ αυτό το θέμα. Τα αγριογούρουνα! Να γιατί διαμαρτύρομαι όλα αυτά τα χρόνια και φωνάζω! Μόνο η εξάλειψη αυτού του νεόφερτου ζώου θα σώσει την κατάσταση των αγροτών.

Φωτό αρχείου

Και επανέρχομαι στο θέμα. Ο Νοέμβριος με τα 60 χιλιοστά, φτωχός, από άποψη νερού και αρκετά καλοκαιρινός. Ο Δεκέμβριος ικανοποιητικός με τα 234 χιλιοστά ποτιστικών νερών. Ο Γενάρης πλούσιος με τα 392 χιλιοστά, ποσότητες ικανές να γεμίσουν της υπόγειες δεξαμενές, ταμιευτήρες, και να ανοίξουν μερικές πηγές, όχι όμως ακόμη της Μάνας και της Νεροτριβιάς, που πάλι φέτος με την άντληση το καλοκαίρι, μέσω γεωτρήσεων, φθάσαμε τον Νοέμβρη στην πηγή της Μάνας, που έχουμε δύο γεωτρήσεις, να βρεθούμε κάτω από το σημείο που εκβάλει σε 15 μέτρα βάθος. Αρκετό αλλά όχι ακραίο, όπως είχαμε φθάσει το Νοέμβριο του 2023 στα 27 μέτρα βάθος. 

Την Κυριακή, 1η Φεβρουαρίου, μέσα σε 2 ώρες, έπεσαν 88 χιλιοστά νερού. Ρέματα γέμισαν και ξεχείλισαν, άντεξαν όμως. Μόνο μια μικρή πλημμύρα επήλθε στο χωριό (Κοκκάρι), πλημμυρίζοντας ένα ξενοδοχείο. Ευτυχώς! Έδειξε όμως την αναγκαιότητα στο Κοκκάρι ότι επιβάλλεται να ληφθούν επιτέλους κάποια σοβαρά μέτρα πάνω στα δύο ρέματα που διασχίζουν και εκβάλλουν μέσα στον οικισμό. Το πλημμυρικό φαινόμενο επήλθε γιατί το χώμα της περιοχής ήταν κορεσμένο από τις βροχοπτώσεις του Ιανουαρίου, φθάνοντας στο σύνολό τους μέχρι στιγμής, 7 Φεβρουαρίου, από την αρχή της περιόδου, δηλαδή από την 1 Σεπτεμβρίου 2025, στα 1.000 χιλιοστά νερού. Επόμενο ήταν να γεμίσει ο υπόγειος ταμιευτήρας και να αναβλύζουν οι πηγές της Μάνας και της Νεροτριβιάς συν το χρόνω στις 6 Φεβρουαρίου. 

Γιακουμής Αμυρσώνης

Η πηγή της Μάνας θα έπρεπε να είχε ανοίξει, ως συνήθως, λόγω το ότι βρίσκεται 10 μ. χαμηλότερα από την Νεροτριβιά, πριν τουλάχιστον μία εβδομάδα. Φέτος, πάλι παρουσίασε ένα φαινόμενο που παρουσιάζει την τελευταία δεκαετία. Τέσσερις φορές, δηλαδή, να ανεβαίνει η στάθμη από την έξοδο της πηγής, περίπου 10 μέτρα, να βγαίνει μικρή ποσότητα νερού από διπλανό σημείο και η πηγή να μην βγάζει. «Άδηλα και κρύφια» του υπογείου αυτού χώρου. Ευτυχώς, στις 7 Φεβρουαρίου, έβγαλε την πρέπουσα ποσότητα και όλα βαίνουν καλώς.

Έτσι, ο χώρος με το ζωηφόρο αυτό χάρισμα του νερού έτυχε της εκτίμησης και της τιμής από τους κατοικούντες των τεσσάρων χιλιετηρίδων εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη των στον Ύψιστο, τότε, με ένα άγνωστο ναό που το μαρτυρούν οι κολώνες του και οι νεότεροι χριστιανοί οικοδομώντας το εξωκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα, που φέρει το πανηγύρι κάθε καλοκαίρι στο Κοκκάρι.

Εύχομαι η καινούργια χρονιά να μας φέρει υγεία και καλή διαχείριση και αξιοποίηση αυτού του σπάνιου και ευλογημένου πλούτου.

Από την έντυπη έκδοση του «Σαμιακού Βήματος»