22 Ιουν 2026

Στόχος: το κέντρο - Γράφει ο Χριστόφορος Βεϊνόγλου*

«Ένα φάντασμα πλανάται πάνω από την Ευρώπη»: έτσι ξεκινάει το Κομμουνιστικό Μανιφέστο ο Καρλ Μαρξ, εννοώντας τον κομμουνισμό. Στην περίπτωση της Ελληνικής πολιτικής σκηνής, το φάντασμα που πλανάται πάνω από την χώρα, στις μέρες μας είναι το κέντρο. 

Βλέπουμε συνεχώς στα δελτία ειδήσεων, ιδίως όταν πρόκειται για παρουσίαση δημοσκοπήσεων, τα περί κεντροδεξιάς και κεντροαριστεράς, με αποχρώσεις μάλιστα: περισσότερο κεντροδεξιά παρά δεξιά, περισσότερο κεντροαριστερά παρά αριστερά ή και τα αντίστροφα. Διάφορες σχετικές λεπτομέρειες παρατίθενται στις εκπομπές πολιτικών αναλυτών.

Κεντροδεξιά φερ’ ειπείν λογίζεται η Νέα Δημοκρατία και κεντροαριστερά το ΠΑΣΟΚ. Οι ίδιοι οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ως αριστεροί επαγγέλλονται την σύγκλιση των κεντροαριστερών δυνάμεων. Μάλιστα, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, δήλωνε πρόσφατα ότι ενδιαφερόταν για την αριστερά και την κεντροαριστερά. Στην συνέχεια βέβαια ονόμασε το νέο σχήμα του αριστερό.

Όλα αυτά χωρίς να υπάρχει πουθενά καθαρά κεντρώο κόμμα.

Να θυμηθούμε πως οι έννοιες δεξιά-αριστερά-κέντρο δημιουργήθηκαν με την Γαλλική επανάσταση, όταν στην εθνοσυνέλευση κάποιοι κάθονταν αριστερά, κάποιοι δεξιά και άλλοι στο κέντρο (όπως κοιτάζει το προεδρείο). Ανάλογα με τα λεγόμενά τους, αν ήταν ακραία ή μετριοπαθή, καθιερώθηκαν οι σχετικοί όροι. Αν είχαν κάτσει αλλιώς, η ορολογία θα ήταν άλλη.

Λίγο πριν την δικτατορία, στην πολιτική σκηνή υπήρχε η ΕΡΕ (δεξιά), η Ένωση Κέντρου (κέντρο) και η ΕΔΑ (αριστερά). Η ΕΡΕ δεν ισχυριζόταν ότι ήταν κεντροδεξιό κόμμα. Αντιστοίχως, η ΕΔΑ δεν ισχυριζόταν ότι ήταν κεντροαριστερό κόμμα.

Με την μεταπολίτευση το κέντρο εξαϋλώθηκε. Τα στελέχη του πήγαν είτε στην ΝΔ είτε στο ΠΑΣΟΚ. Κανένα από τα δύο κόμματα όμως δεν ισχυριζόταν πως είναι ‘και κέντρο’.

Μετά τον διπολισμό ΝΔ-ΠΑΣΟΚ των δεκαετιών 1980, 1990 και 2000, το δίπολο πλέον ήταν ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ (μέχρι το 2023). Οι διάφοροι αναλυτές και δημοσκόποι άρχισαν έντονα πλέον να αναφέρουν τα περί κέντρου. Αυτό έγινε ιδίως μετά την ανάληψη της ηγεσίας της ΝΔ από τον σημερινό της πρόεδρο.

Ξαφνικά το κέντρο άρχισε να αποκτά μία μαγεία, της οποίας όλοι ήθελαν ένα κομμάτι. Και αυτά παρ’ ότι δεν υπήρχε/υπάρχει κεντρώο κόμμα (το κόμμα του κ. Β. Λεβέντη μάλλον δεν μπορούμε να το παίρνουμε στα σοβαρά). Είναι σαν να υπάρχει κάτι τρομερά ελκυστικό στο κέντρο, που όμως δεν μπορεί να μεταφραστεί σε κόμμα, αλλά μαγνητίζει τους πάντες. Να υποθέσουμε ότι αν εμφανιζόταν τέτοιο κόμμα, όλοι οι κεντροαριστεροί και κεντροδεξιοί θα το ακολουθούσαν τρέχοντας;

Το ενδιαφέρον είναι πως σε πρόσφατη δημοσκόπηση, ανάμεσα στα άλλα που παρουσιάστηκαν, ήταν και μία κατάταξη του πώς αισθάνονται οι ψηφοφόροι των κομμάτων. Στην κατάταξη αυτήν, ακόμη και οι ψηφοφόροι της ακροδεξιάς δήλωναν σε κάποιο μικρό ποσοστό πως είναι κεντρώοι: Θού Κύριε!

Η κατάσταση θυμίζει λίγο το ποίημα του Ιωάννη Πολέμη «Τι Είναι η Πατρίδα μας». Το ποίημα ξεκινά με τον στίχο «Τι είναι η πατρίδα μας;». Καταλήγει δε με τον στίχο «Όλα πατρίδα μας! Κι αυτά κι εκείνα». Έτσι και το κέντρο: όλα κέντρο.


Στην εικόνα φαίνεται ο στόχος του γνωστού Εγγλέζικου παιγνιδιού darts (βελάκια), με μερικά βελάκια καρφωμένα πάνω του. Πρόκειται για παραδοσιακό παιγνίδι που συναντάμε στις παμπ (pub) της Αγγλίας. Οι παίκτες, στην πιο απλή μορφή του παιγνιδιού, παίρνουν τρία βελάκια και από κάποια προκαθορισμένη απόσταση τα εκτοξεύουν σε έναν κυκλικό στόχο, σταθερά τοποθετημένο στον τοίχο. Ανάλογα με το πού θα καρφωθεί το βελάκι υπάρχει αντίστοιχη βαθμολογία. Το βελάκι που καρφώνεται στον μικρό κύκλο του κέντρου αποφέρει την υψηλότερη βαθμολογία. Η βολή αυτή ονομάζεται bull’s eye, δηλαδή το μάτι του ταύρου.

Πάσα ομοιότης με τα περί κέντρου στην πολιτική μας σκηνή, εντελώς συμπτωματική.

*Τοπογράφος μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος

Από την έντυπη έκδοση του «Σαμιακού Βήματος»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

ΓΡΑΨΟΥ ΚΑΙ ΕΣΥ ΣΤΑ ALERTS ΤΟΥ ΣΑΜΙΑΚΟΥ ΒΗΜΑΤΟΣ

Δώστε μας ένα Email σας για να μαθαίνετε πρώτοι τι συμβαίνει

* indicates required