Έργα του Νικηφόρου Λύτρα ταξίδεψαν από τη Σάμο στην έκθεση «Νικηφόρος Λύτρας» της Εθνικής Πινακοθήκης

Σε εφαρμογή της υπ`αριθμ. 88/2025 ομόφωνης απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου Ανατολικής Σάμου, τα δύο έργα του Νικηφόρου Λύτρα «Προσωπογραφία του καπετάν Σταμάτη Γεωργιάδη» και «Προσωπογραφία Λυκούργου Λογοθέτη» που κοσμούν την αίθουσα επίσημων εκδηλώσεων του Δημαρχιακού Μεγάρου Ανατολικής Σάμου, μεταφέρθηκαν στην Εθνική Πινακοθήκη –Μουσείο Αλέξανδρου Σούτσου (ΕΠΜΑΣ), προκειμένου να εκτεθούν για πρώτη φορά στο πλαίσιο της πρώτης ολοκληρωμένης αναδρομικού χαρακτήρα έκθεσης που αφιερώνεται στο σπουδαίο καλλιτέχνη. 

Στο πλαίσιο του δανεισμού των δύο έργων από το Δήμο Ανατολικής Σάμου, η Εθνική Πινακοθήκη ανέλαβε τις δαπάνες μεταφοράς και ασφάλισης των έργων καθώς και τα έξοδα για τη συντήρηση και αποκατάσταση των φθορών τους από ειδικούς συντηρητές της ΕΠΜΑΣ. Ο Δήμος Ανατολικής Σάμου έλαβε την επιβεβαίωση για την ασφαλή μεταφορά τους στην Εθνική Πινακοθήκη καθώς και ότι άμεσα θα εκκινήσουν οι εργασίες αποκατάστασης και συντήρησής τους.

Σταμάτης Γεωργιάδης

Η αναδρομικού χαρακτήρα έκθεση είναι η πρώτη ολοκληρωμένη παρουσίαση του έργου του σπουδαίου Έλληνα καλλιτέχνη. Εκτός από τα εμβληματικά έργα που ανήκουν στην Εθνική Πινακοθήκη, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει σημαντικές δημιουργίες του που συγκεντρώθηκαν από μουσεία, οργανισμούς και ιδιωτικές συλλογές της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Συνολικά αναμένεται να εκτεθούν περισσότερα από 100 έργα ζωγραφικής, ορισμένα από τα οποία εμφανίζονται για πρώτη φορά ή έπειτα από πολλές δεκαετίες. Επιπλέον, περίπου 300 σχέδια, που είτε σχετίζονται με ολοκληρωμένες συνθέσεις είτε όχι και στη συντριπτική τους πλειονότητα ήταν αδημοσίευτα έως σήμερα, καθώς και ορισμένα τεκμήρια που ολοκληρώνουν το αφιέρωμα. Την έκθεση επιμελείται η Μαρία Κατσανάκη και αναμένεται το προσεχές διάστημα η ανακοίνωση από την Εθνική Πινακοθήκη για την ακριβή ημερομηνία έναρξης της έκθεσης μετά την ολοκλήρωση της οποίας, τα έργα του Δήμου Ανατολικής Σάμου με ευθύνη της Εθνικής Πινακοθήκης θα επιστραφούν και θα επανατοποθετηθούν στο Δημαρχιακό Μέγαρο.

Λογοθέτης Λυκούργος

Ο Νικηφόρος Λύτρας, ταυτισμένος περισσότερο ίσως από οποιονδήποτε άλλον με τη λεγόμενη «Σχολή του Μονάχου», εισηγητής της ηθογραφίας και έξοχος προσωπογράφος, σφράγισε με το ζωγραφικό έργο, τη διδασκαλία και τον θεσμικό του ρόλο το καλλιτεχνικό τοπίο στην Ελλάδα τη εποχής. Στόχος της έκθεσης και της συνοδευτικής έκδοσης έιναι να δοθεί μια συνολική εικόνα της εικαστικής δημιουργίας του, με έμφαση στην τεκμηρίωση, στην κριτική εμβάθυνση και στην αποτίμηση του έργου του, φωτίζοντας παράλληλα τη θεμελιώδη συμβολή του Λύτρα στη διαμόρφωση της ελληνικής ζωγραφικής αλλά και τη σημασία της παρουσίας του στην εν γένει καλλιτεχνική πραγματικότητα στην Ελλάδα κατά το β΄μισό του 19ου αιώνα.