14 Σεπτεμβρίου - «Οἱ καρποί τοῦ Τιμίου Σταυροῦ»

Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας ντύνεται στὰ πορφυρά, πένθιμα χρώματά Της, καθὼς ἡ ἡμέρα αὐτή, ὅπως ὁρίζει τὸ Τυπικό, φέρει τὰ «ἴσα τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Παρασκευῆς», γι’ αὐτὸ καὶ συνιστᾶται αὐστηρὴ νηστεία. Σήμερα, ὅπως ἀκριβῶς καὶ τὴ Μεγάλη Πέμπτη τὸ βράδυ, ὑψώνεται στὸ κέντρο τῶν ἱερῶν Ναῶν μας ὁ Τίμιος καὶ Ζωοποιὸς Σταυρός. Ἔτσι, θυμόμαστε ὅλοι ὅτι ἡ σωτηρία μας δὲν ἦρθε μέσα ἀπὸ ἐπίγειες δυνάμεις καὶ θριάμβους, ἀλλὰ μέσα ἀπὸ τὴ θυσία καὶ τὸ αἷμα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐπειδή, κατὰ τὴν παράδοση, ἡ Ἁγία Ἑλένη, καθοδηγούμενη ἀπὸ τὴν εὐωδία τοῦ βασιλικοῦ, ἀνεῦρε τὸν Τίμιο Σταυρό, στολίζουμε κι ἐμεῖς τὸ «Ξύλο τῆς Ζωῆς» μὲ κλώνους βασιλικοῦ καὶ ἄνθη, τὰ ὁποῖα κατόπιν διανέμονται πρὸς εὐλογία στοὺς πιστούς.

Τὸ σημερινὸ εὐαγγελικὸ ἀνάγνωσμα μᾶς μετέφερε νοερὰ στὸ Πραιτώριο τοῦ Πιλάτου καὶ τὸν Γολγοθᾶ. Μᾶς παρουσίασε τὴ συγκλονιστικὴ εἰκόνα τοῦ Δημιουργοῦ τοῦ σύμπαντος κόσμου, ὁ Ὁποῖος στάθηκε δεμένος μπροστά στόν Πιλᾶτο καί τόν ἰουδαϊκό ὄχλο, ἐμπαίχθηκε καὶ καταδικάστηκε ἀπὸ τὰ ἴδια Του τὰ πλάσματα. Ἀκούσαμε ξανά τὶς κραυγὲς τοῦ μισαλλόδοξου πλήθους: «Ἆρον ἆρον, σταύρωσον αὐτόν!». Καὶ ἀπέναντί τους, ἀντικρύσαμε τὸν Ρωμαῖο ἡγεμόνα, ὁ ὁποῖος, ἂν καὶ ἀναγνώριζε τὴν ἀθωότητα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, λύγισε μπροστὰ στὸν φόβο τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ τὴ μανία τοῦ ὄχλου καί ἔδωσε ἐντολή νά σταυρωθῇ.

Πόσο ἐπίκαιρη, στ’ ἀλήθεια, εἶναι αὐτὴ ἡ εἰκόνα, ἀφοῦ δὲν εἶναι λίγες οἱ φορὲς στὴν καθημερινή μας ζωὴ κατὰ τὶς ὁποῖες, προκειμένου νὰ μὴν χάσουμε τὴν ἄνεσή μας, τὴν κοινωνική μας θέση ἢ τὴν ἀποδοχὴ τῶν πολλῶν, «νίπτουμε τὰς χεῖρας μας» καὶ ἀφήνουμε νὰ σταυρωθεῖ ἡ ἀλήθεια, νὰ ἀδικηθεῖ ὁ συνάνθρωπος, νὰ ποδοπατηθοῦν οἱ ἀξίες τοῦ Εὐαγγελίου!

Ὁ Χριστός ὑπέμεινε καὶ σήκωσε τὸν Σταυρό Του, βαδίζοντας μὲ πολὺ πόνο πρὸς τὸν τόπο ποὺ ὀνομαζόταν Κρανίου Τόπος, στὰ ἑβραϊκὰ Γολγοθᾶς, ὅπου καί σταυρώθηκε. Πάνω στὸν Σταυρό, ὁ Κύριος δὲν βρισκόταν σὲ κατάσταση ἀδυναμίας, ἀλλὰ σὲ κατάσταση ἀπόλυτης ἀγάπης. Ὁ Σταυρὸς εἶναι ὁ θρόνος τῆς θείας συγχωρητικότητας. Ἐκεῖ, ἀνάμεσα σὲ δύο ληστές, ὁ Βασιλιᾶς τῆς Δόξης ἀγκαλιάζει μὲ τὰ ἁπλωμένα Του χέρια ὅλη τὴν ἀνθρωπότητα, ἀκόμη καὶ τοὺς ἴδιους Τοὺς σταυρωτές Του.

Ἐπὶ τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ὁ Θεάνθρωπος Κύριος κοιμήθηκε ὡς ἄνθρωπος τὸν ὕπνο τοῦ θανάτου. Στὴ διάρκεια αὐτῆς τῆς ἱερὰς κοιμήσεως, ἕνας στρατιώτης τρύπησε μὲ λόγχη τὴν πλευρά Του γιὰ νὰ βεβαιωθεῖ ὅτι εἶχε πεθάνει. Καὶ ὅπως, σύμφωνα μὲ τὴ διήγηση τῆς Γενέσεως, ὁ Κύριος κοίμισε τὸν πρωτόπλαστο Ἀδὰμ καὶ ἀπὸ τὴν πλευρά του δημιούργησε τὴ γυναῖκα, ἔτσι καὶ στὴ διάρκεια τοῦ ὕπνου Τοῦ πάνω στὸν Τίμιο Σταυρό, ὁ Κύριος δημιούργησε ἀπὸ τὴ δική Του πλευρὰ τὴν Ἐκκλησία.

Σύμφωνα μὲ τὴν Εὐαγγελικὴ διήγηση, ἐξῆλθε ἀμέσως «αἷμα καὶ ὕδωρ» ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Ἐσταυρωμένου Χριστοῦ. Ἡ Ὀρθόδοξη Θεολογία, μέσα ἀπὸ τὰ μάτια τῶν Ἁγίων Πατέρων, βλέπει στὸ αἷμα καὶ τὸ νερὸ τὰ δύο μεγάλα Μυστήρια ποὺ συγκροτοῦν τὴν Ἐκκλησία: τὸ Ἅγιο Βάπτισμα μὲ τὸ νερὸ καὶ τὴ Θεία Εὐχαριστία μὲ τὸ αἷμα. Τὸ Βάπτισμα μᾶς εἰσάγει στὴν Ἐκκλησία καὶ μᾶς κάνει μέλη Χριστοῦ, ἐνῷ ἡ Θεία Εὐχαριστία μας ἑνώνει μὲ τὸν Χριστὸ καὶ μᾶς θεοποιεῖ.

Ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ἐπιβεβαιώνοντας αὐτὴ τὴν ἀλήθεια στὴν 85η ὁμιλία του στήν ἑρμηνεία τοῦ εὐαγγελίου τοῦ Ἰωάννου, ἐπισημαίνει: «Καὶ δὲν ἔτρεξαν αὐτὲς οἱ πηγὲς ἁπλῶς ἔτσι, οὔτε στὴν τύχη, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἀπὸ αὐτὰ τὰ δύο ἔχει συσταθεῖ ἡ Ἐκκλησία. Καὶ τὸ γνωρίζουν καλὰ αὐτὸ ὅσοι μυοῦνται στὰ Μυστήρια, καθὼς ἀναγεννῶνται μὲν μέσα ἀπὸ τὸ νερὸ τοῦ Βαπτίσματος, τρέφονται δὲ μὲ τὸ Αἷμα καὶ τὴ Σάρκα τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ Χριστοῦ λαμβάνουν τὴν ἀρχή τους τὰ Μυστήρια· ὥστε, ὅταν πλησιάζεις τὸ φρικτὸ Ποτήριο, νὰ προσέρχεσαι μὲ τέτοιο τρόπο, σὰν νὰ πίνεις ἀπ' εὐθείας ἀπὸ τὴν ἴδια τήν πλευρὰ τοῦ Σωτῆρος».

Ὁ Τίμιος Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ εἶναι τὸ ἀπόλυτο σημεῖο ἀναφορᾶς γιὰ ἐμᾶς τοὺς Ὀρθοδόξους Χριστιανούς. Διότι ἐμπεριέχει τὴ σωτηρία μας, ἡ ὁποία πηγάζει ἀπὸ τὸν Γολγοθᾶ καὶ βιώνεται μέσα ἀπὸ τὴ μυστηριακὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας, στὴν ὁποία πλέον δεσπόζει ὁ Τίμιος Σταυρός, ἀφοῦ ὁ Κύριος ἀπέκτησε τὴν Ἐκκλησία Του μὲ τὸ δικό Του Αἷμα (βλ. Πραξ. κ' 28).

Ἀρκετοὶ Ἅγιοι Πατέρες, τόσο στὶς ὁμιλίες ὅσο καὶ στοὺς ὕμνους τους, ἀποκαλοῦν τὸν Τίμιο Σταυρὸ «δένδρο τοῦ Σταυροῦ», γιὰ νὰ τὸ ἀντιδιαστείλουν μὲ τὸ δένδρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ, πού ἦταν φυτευμένο στόν Παράδεισο. Οἱ ἄνθρωποι ἔτσι θά θυμοῦνται ὅτι οἱ προπάτορες τοῦ ἀνθρώπινου γένους, ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Εὔα, ἔφαγαν ἀπὸ τοὺς καρποὺς τοῦ δένδρου τῆς γνώσεως καὶ ἔχασαν τὸν Παράδεισο. Ἐνῷ τώρα, ἔχουμε ὅλοι τὴ δυνατότητα νὰ φᾶμε ἀπὸ τοὺς καρποὺς τοῦ Σταυροῦ καὶ νὰ παραμένουμε ζωντανοὶ καὶ ἑνωμένοι μὲ τὸν Χριστὸ μέσα στὸν Παράδεισο τῆς Ἐκκλησίας. Καὶ οἱ καρποὶ αὐτοί, ὅπως καταλαβαίνουμε, εἶναι τὸ ἄχραντο Σῶμα καὶ τὸ τίμιο Αἷμα τοῦ Χριστοῦ μας.

Ἀπὸ σήμερα, λοιπόν, ἂς μὴν μείνουμε στὸν τυπικὸ ἀσπασμὸ τοῦ Τιμίου Σταυροῦ καὶ στὸν βασιλικὸ ποὺ θὰ πάρουμε. Ἂς γνωρίζουμε ὅτι ὅποιον προσωπικὸ «Γολγοθᾶ» κι ἂν ἀνεβαίνει ὁ καθένας μας, σηκώνοντας τὸν σταυρὸ τῆς ἀσθένειας, τῆς μοναξιᾶς, τῆς οἰκονομικῆς στενοχώριας, τῆς ἀδικίας ἢ τοῦ πένθους, ὁ Χριστὸς τὸν ἀνέβηκε πρῶτος. Καὶ γι’ αὐτὸ ὀφείλουμε, ἑνωμένοι μαζί Του μέσα ἀπὸ τὴ συχνὴ Θεία Μετάληψη, νὰ Τὸν ἀκολουθοῦμε, ἀξιοποιώντας τήν δωρεάν μετάληψη τῶν καρπῶν τοῦ Σταυροῦ Του.

Ὁ Σταυρὸς γιὰ τόν Ὀρθόδοξο Χριστιανὸ δὲν εἶναι τὸ τέλος· εἶναι ὁ προθάλαμος τῆς Ἀναστάσεως. Χωρὶς Σταυρὸ δὲν ὑπάρχει Ἀνάσταση, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸν Σταυρό, ἡ Ἀνάσταση εἶναι βέβαιη. Ἀμήν.